Testis ağrısı, hafif sızıdan ani ve şiddetli sancıya kadar değişebilen, çoğu zaman erkekleri endişelendiren bir yakınmadır. Ağrının kaynağı testisin kendisi, epididim (sperm kanalı), çevre dokular, kasık fıtığı, idrar yolları hatta bel–böbrek bölgesi olabilir. Bazı durumlarda evde dinlenme ve basit önlemlerle düzelme görülürken, bazı tablolar acil müdahale gerektirir. Bu rehber; testis ağrısının başlıca nedenlerini, ne zaman acile başvurulması gerektiğini, tanı ve tedavi seçeneklerini, ayrıca günlük hayatta neleri yapıp nelerden kaçınmanız gerektiğini kapsamlı biçimde açıklar.

Hızlı uyarı listesi: Hangi durum acildir?

  • Ani başlayan, tek taraflı ve şiddetli ağrı (özellikle bulantı–kusma veya testiste yüksek durma ile birlikte)
  • Travma sonrası şiddetli ağrı, hızla artan şişlik veya morarma
  • Ateş, genel kırgınlık, skrotumda belirgin kızarıklık ve ısı artışı
  • Bebek, çocuk veya ergenlerde ağrı–şişlik (kısa sürede testis hasarı gelişebilir)
  • İdrar yaparken yanma, akıntı, alt karın ve kasıkta yaygın ağrı ile birlikte olan testis ağrısı
  • Şişlik ve sertlik ile giden, haftalar içinde gerilemeyen tek taraflı testis değişikliği

Bu bulgular, özellikle testis torsiyonu ve şiddetli enfeksiyon gibi acil tanıları düşündürür.

En sık görülen testis ağrısı nedenleri

Testis torsiyonu (acil)

Testisi besleyen damarların, spermatik kord çevresinde kendi etrafında dönmesi sonucu kan akımı kesilir. En sık ergenlik çağında görülse de her yaşta olabilir. Ani, şiddetli ağrı, testisin yüksek ve yatay durması, bulantı–kusma tipiktir; idrarda yanma çoğu kez yoktur. Torsiyon, saatler içinde testis kaybına yol açabilir. Şüphede hemen acil servise başvurulmalıdır; tanı çoğu kez klinik bulgularla konur, gerekirse doppler ultrason destek olur ve acil cerrahi yapılır.

Epididimit ve orşit (enfeksiyon)

Epididim iltihabı (epididimit) ve testis iltihabı (orşit) çoğunlukla birlikte seyreder.
Belirtiler: Kademeli artan ağrı, skrotumda kızarıklık–ısı artışı, dokunmakla hassasiyet, ateş, idrar yaparken yanma ve akıntı.
Nedenler yaşa göre değişir:

  • Cinsel aktif genç erkeklerde cinsel yolla bulaşan etkenler,
  • Orta–ileri yaşta çoğunlukla idrar yolu kaynaklı bakteriler.
    Tedavi: Antibiyotik, antiinflamatuvar ilaçlar, istirahat, skrotal elevasyon (torbayı desteklemek) ve soğuk uygulama. Torsiyonla karışabileceği için doktor değerlendirmesi şarttır.

Varikosel

Testisi drene eden toplardamarlarda genişleme. Belirtiler: Uzun süre ayakta kalınca ya da egzersiz sonrası künt–ağır ağrı, skrotumda “solucan yumağı” hissi. Çoğu zaman acil değildir; ancak kısırlık ve testis hacminde azalma ile ilişkili olabileceği için ürolojik takip önerilir. Gerekli durumlarda mikrocerrahi varikoselektomi yapılabilir.

Kasık fıtığı (inguinal herni)

Karın içi organların kasık kanalından skrotuma doğru çıkıntı yapması.
Belirtiler: Kasıkta–skrotumda şişlik, ağır kaldırmayla artan ağrı–basınç hissi.
Fıtık sıkışırsa (inkarsere/strangüle) şiddetli ağrı, bulantı-kusma, gaz–gaita çıkaramama olabilir; bu acildir.

Travma

Spor, iş kazaları veya darbe sonrası oluşur.
Belirtiler: Aniden gelişen ağrı, şişlik, morarma; nadiren testis zarında yırtılma (rüptür).
Tedavi: Hafif olgularda istirahat, skrotal destek, soğuk uygulama; şiddetli ağrı ve hızla artan şişlikte görüntüleme ve gerekirse cerrahi.

Böbrek taşı ve diğer yansıyan ağrılar

Böbrek–üreter taşı, kasık kanalından testise vuran keskin ağrı yapabilir. Bel veya yan bölgede kramp tarzı ağrı, idrarda kan, sık idrara çıkma eşlik edebilir. Sindirim sistemi ve omurga kaynaklı ağrılar da testis bölgesine yansıyabilir.

Hidrosel, spermatosel

Testis etrafında sıvı birikimi (hidrosel) ya da epididimde kistik oluşum (spermatosel) daha çok dolgunluk hissi, hafif hassasiyet ve kozmetik şikayet yapar. Genellikle iyi huyludur; çok büyükse cerrahi düşünülebilir.

Testis tümörleri

Genellikle ağrısız tek taraflı kitledir; bazı hastalarda künt–hafif ağrı olabilir. Erken tanı için aylık öz muayene ve fark edilen her sertlikte üroloji başvurusu önerilir.

Nöropatik ve kas–iskelet kaynaklı ağrı

Bel fıtığı, sinir sıkışması, pelvik taban kas spazmı gibi durumlar testis bölgesinde sızlama–yanma hissi oluşturabilir. Fizik tedavi, postür–egzersiz ve ağrı yönetimi planı gerekebilir.

Yaşa göre farklılaşan nedenler

  • Çocuk–ergen: Torsiyon en kritik neden; enfeksiyon da görülebilir. Her ağrılı–şiş testiste torsiyon dışlanmalıdır.
  • Genç yetişkin: Cinsel yolla bulaşan epididimit, spor travmaları, varikosel.
  • Orta–ileri yaş: İdrar yolu kaynaklı epididimit/orşit, fıtık, prostat ilişkili sorunlar, taş hastalığı.

Doktora nasıl başvurmalı, hangi bilgiler önemli?

  • Ağrının başlama zamanı, ani mi kademeli mi olduğu
  • Travma öyküsü, ateş, idrarda yanma/akıntı, bulantı–kusma
  • Ağrının egzersiz/ayakta kalma ile ilişkisi, dinlenmekle azalması
  • Cinsel öykü, korunma durumu, geçmişte benzer atak olup olmadığı
  • Eşlik eden bel/karın/kasık ağrıları ve ilaçlar

Bu bilgiler, torsiyon gibi acilleri epidemiditten ayırmada hekime yol gösterir.

Tanı: Hangi testler kullanılır?

  • Fizik muayene: Testisin pozisyonu, hassasiyet, şişlik–kızarıklık, fıtık değerlendirmesi
  • Doppler skrotal ultrason: Kan akımı (torsiyon), enfeksiyon bulguları, hidrosel–spermatosel–varikosel
  • İdrar tahlili ve kültür, gerektiğinde cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri
  • Kan testleri: Enfeksiyon ve iltihap belirteçleri
  • Yansıyan ağrı şüphesinde böbrek–idrar yolu görüntülemesi

Tedavi: Nedene göre yaklaşım

  • Torsiyon: Zaman kritik; acil cerrahi detorsiyon ve fiksasyon.
  • Epididimit/orşit: Uygun antibiyotik, ağrı kesici–antiinflamatuvar, skrotal elevasyon ve istirahat.
  • Varikosel: Yakınma ve üreme planına göre konservatif izlem, gerekirse mikrocerrahi.
  • Fıtık: Planlı veya acil cerrahi.
  • Travma: Hafif olguda destek–soğuk uygulama; şiddetli olguda cerrahi onarım.
  • Hidrosel/spermatosel: İzlem veya cerrahi.
  • Tümör: Hızlı ürolojik değerlendirme ve onkolojik süreç.
  • Nöropatik/kas kaynaklı: Fizik tedavi, pelvik taban rehabilitasyonu, ağrı yönetimi.

Evde bakım ve semptom kontrolü (acil dışı durumlarda)

  • Skrotal destek: Atlet suspansuarı veya sıkı ama rahat iç çamaşırı
  • Soğuk uygulama: 10–15 dakika aralarla, cilde doğrudan buz temas ettirmeden
  • İstirahat ve yüksekte tutma: Şişliğin azalmasına yardım eder
  • Ağrı kesici–antiinflamatuvar: Doktor önerisiyle kısa süreli kullanım
  • Cinsel istirahat: Ağrı artıyorsa geçici olarak sınırlayın
  • Sıvı alımı ve hijyen: İdrar yolu enfeksiyonu eşlik ediyorsa önemlidir

Evde bakım, torsiyon şüphesi olan vakalarda zaman kaybına yol açmamalıdır.

Kısırlık (infertilite) açısından risk var mı?

  • Tekrarlayan epididimit, uzun süre tedavi edilmemiş enfeksiyonlar ve ağır varikosel sperm üretimini etkileyebilir.
  • Torsiyon gecikirse testis kaybı oluşabilir.
  • Uygun tedavi ve zamanında başvuru, uzun dönem üreme sağlığı için belirleyicidir.

Sık sorulan sorular

Testis ağrısı her zaman ciddi midir?
Hayır. Kas zorlanması, hafif travma veya varikosel gibi iyi huylu nedenler sık görülür. Ancak ani ve şiddetli ağrı özellikle torsiyonu düşündürür ve acildir.

Testis ağrısında sıcak mı soğuk mu uygulanmalı?
İnflamasyon ve şişlik baskınsa soğuk daha uygundur. Kas spazmı–kronik sızıda bazı kişiler ılık uygulamadan rahatlayabilir. İlk tercihiniz genellikle soğuk ve skrotal destek olmalıdır.

Cinsel ilişki testis ağrısını artırır mı?
Epididimit gibi enfeksiyon varlığında ağrıyı artırabilir; tedavi tamamlanana kadar cinsel istirahat önerilir. Korunmasız cinsel ilişkiler bazı enfeksiyon risklerini artırır.

Varikosel ağrısı nasıl anlaşılır?
Uzun süre ayakta kalınca artan, dinlenince azalan künt–ağır bir ağrı tipiktir; çoğunlukla sol tarafta belirgindir ve skrotumda “solucan yumağı” hissi alınabilir.

Testis ağrısı kısırlık yapar mı?
Nedenine bağlıdır. Torsiyon gecikirse, tekrarlayan enfeksiyon ve ileri varikosel sperm üretimini olumsuz etkileyebilir. Zamanında tedavi ile risk azaltılır.

Testiste ağrı ve bel–kasıkta eşlik eden ağrı normal mi?
Böbrek–üreter taşlarında veya kas–iskelet problemlerinde testise yansıyan ağrı olabilir. Değerlendirmede idrar tahlili ve görüntüleme gerekebilir.

Ultrason şart mı?
Torsiyon şüphesinde zaman kaybettirmeden cerrahi karar verilebilir; diğer durumlarda doppler ultrason tanıda çok yardımcıdır.

Tekrarlayan testis ağrısında ne yapmalıyım?
Tetikleyicileri (uzun ayakta kalma, ağır egzersiz, kabızlık, sıkı kıyafet) not edin; ürolojik değerlendirmeyle altta yatan varikosel, fıtık, enfeksiyon, taş gibi nedenler dışlanmalıdır.

Önleme: Günlük yaşamda pratik öneriler

  • Spor ve ağır işte koruyucu (atletik cup) ekipman kullanın
  • Uzun ayakta kalma ve ağır kaldırmayı kademeli yapın
  • Cinsel sağlık için kondom ve düzenli taramalar
  • Kabızlığı önlemek için lif–su–hareket üçlüsü
  • Şüpheli kitle ve asimetrilerde beklemeden üroloji randevusu
Ocak 30, 2026